Chapter 1: Searching Algorithms (ရှာဖွီခြင်း Algorithms)
Information တိကို ရှာဖွေရာမှာ အသုံးပြုရေ အခြေခံ Algorithms တိကို လေ့လာကတ်ပါဖို့။
1. Linear Search (အစဉ်လိုက် ရှာဖွီခြင်း)

ယင်းက ဇာလဲ? စာအုပ်ပုံထဲမှာ ကိုယ်လိုချင်ရေ စာအုပ်ကို မတွိ့မချင်း တစ်အုပ်ပြီးတစ်အုပ် လိုက်ရှာရေ နည်းလမ်းပါ။ ရှာစရာရှိစွာ အကုန်လုံးကို အစကနီ အဆုံးထိ တစ်ခုချင်းစီ လိုက်စစ်ဆေးပါရေ။
လက်တွိ့ဘဝ ဥပမာ - အင်္ကျီဆိုင်မှာ ကိုယ်လိုချင်ရေ "အနီရောင်တီရှပ်" ကို ရှာရေအခါ၊ ချိတ်ထားရေ အင်္ကျီတိကို ထိပ်ဆုံးကနီစပြီး "ဒါလား? မဟုတ်ဘူး.. ဒါလား? မဟုတ်ဘူး" နန့် မတွိ့မချင်း လိုက်ကြည့်သပိုင်မျိုးပါ။
ဇာပိုင် အလုပ်လုပ်သလဲ?
- ပထမဆုံး တစ်ခုကို ယူကြည့်ပါ။
- ကိုယ်ရှာချင်စွာ ဟုတ်လား?
- ဟုတ်ရေ ဆိုကေ တွိ့ဗျာယ်! (ပြီးပါယာ)
- မဟုတ်ဘူး ဆိုကေ နောက်တစ်ခုကို ဆက်ကြည့်မယ်။
- အကုန်ကုန်ရေအထိ မတွိ့ကေ "မရှိပါ" လို့ ပြန်ပြောပါ။
Visualization:
Target: 30 (၃၀ ကို ရှာမေ)
[ 10 ] -> [ 50 ] -> [ 30 ] -> တွိ့ပြီ!
စစ်မည် စစ်မည် စစ်မည်
Pseudocode:
START
FOR EACH Item IN List
IF Item == Target THEN
RETURN Index (Found)
END IF
END FOR
RETURN -1 (Not Found)
END
2. Binary Search (ထက်ဝက်ခွဲ ရှာဖွေခြင်း)
ယင်းက ဇာလဲ? ဒါကတော့ ပိုယင်ရေ နည်းလမ်းပါ။ ယေလည်း Data တိက အစဉ်လိုက် စီထားပြီးသား (Sorted) ဖြစ်မှ သုံးလို့ရပါဖို့။ ရှာရဖို့ အပိုင်းအခြားကို ထက်ဝက်စီ ချိုးပြီး ရှာစွာပါ။
လက်တွိ့ဘဝ ဥပမာ - ၁ ကနီ ၁၀၀ ကြား ဂဏန်းတစ်ခု စဉ်းစားထားပါ။ ကျွန်တော်က ၅၀ လို့ ခန့်မှန်းလိုက်မေ။
- မင်းက "၅၀ ထက်ကြီးရေ" လို့ပြောကေ ၁-၅၀ ထိ ဂဏန်းတိကို ကျွန်တော် ထပ်ရှာစရာ မလိုဗျာယ်။ ၅၁-၁၀၀ ကြားကိုရာ ဆက်ရှာမေ။
- ဒီပိုင်နည်းနန့် မလိုအပ်ရေ ထက်ဝက်ကို ဖယ်ထုတ်လိုက်စွာကြောင့် တဝယင်ပါရေ။
ဇာပိုင် အလုပ်လုပ်သလဲ?
- အလယ်တည့်တည့်က Data ကို ရွီးလိုက်ပါ။
- ကိုယ်ရှာချင်စွာနန့် တူလား?
- တူကေ တွိ့ဗျာယ်!
- ကိုယ်ရှာချင်စွာက ပိုကြီးနီကေ ညာဘက်ခြမ်း (ဂဏန်းကြီးရေဘက်) ကို ဆက်ရှာပါ။
- ကိုယ်ရှာချင်စွာက ပိုငယ်နီကေ ဘယ်ဘက်ခြမ်း (ဂဏန်းငယ်ရေဘက်) ကို ဆက်ရှာပါ။
- မတွိ့မချင်း ထက်ဝက်စီ ခွဲပြီး ရှာလားပါ။
Pseudocode:
START
Left = 0, Right = Length - 1
WHILE Left <= Right
Mid = (Left + Right) / 2
IF Array[Mid] == Target THEN
RETURN Mid (Found)
ELSE IF Target < Array[Mid] THEN
Right = Mid - 1
ELSE
Left = Mid + 1
END IF
END WHILE
RETURN -1 (Not Found)
END
သင်ခန်းစာ အကျဉ်းချုပ်
- Linear Search: တစ်ခုချင်းစီ လိုက်ရှာရေ နည်းလမ်း (နှေးရေ)။
- Binary Search: ထက်ဝက်စီ ခွဲရှာရေ နည်းလမ်း (ယင်ရေ၊ Data စီထားဖို့လိုရေ)။
လေ့ကျင့်ခန်း (Exercises)
- Phone Book: ဖုန်းစာအုပ်ထဲတွင် "Mg Mg" ဆိုသော အမည်ကို ရှာချင်ရေ။ ဖုန်းစာအုပ်ရေ အက္ခရာစဉ်အလိုက် စီထားလျှင် Linear Search သို့မဟုတ် Binary Search ဇာကို သုံးသင့်လဲ?
- Missing Sock: အဝတ်ပုံထဲမှာ ပျောက်နီရေ ခြီစွပ်တစ်ဖက်ကို ရှာချင်ရေ။ Linear Search နှင့် တူလား၊ Binary Search နှင့် တူလား?